15/10/2021
khau-hieu-tien-hoc-le-hau-hoc-van

“TIÊN HỌC LỄ, HẬU HỌC VĂN” CÓ NGHĨA LÀ GÌ?

“Tiên học lễ, hậu học văn” có nghĩa là gì?

“Tiên học lễ, hậu học văn” là một khẩu hiệu được gắn đầy trong nhà trường, trong lớp học. Là câu nói quen thuộc với tất cả các bạn học sinh, với thầy, cô giáo và những người làm trong ngành giáo dục. Tuy nhiên, việc giảng dạy, ứng dụng nó như thế nào thì hầu như bị quên lãng chưa được chú trọng, thậm chí có nhiều người còn đề nghị thay đổi khẩu hiệu trên bằng các khẩu hiệu khác.

Bản thân tôi cũng một là giáo viên, tôi cho rằng cho đến thời đại ngày hôm nay, khẩu hiệu này vẫn còn nguyên giá trị. Vì thế, cần đẩy mạnh việc giáo dục học sinh thực hiện theo khẩu hiệu trên một cách quyết liệt hơn trong giai đoạn mà bạo lực học đường có chiều hướng gia tăng, việc giảng dạy cần chú trọng hơn đến giáo dục đạo đức cho mọi người.

1. Khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” có nguồn gốc từ đâu?

Trước hết, ngược dòng lịch sử, chúng ta cùng bàn về nguồn gốc xuất phát của khẩu hiệu trên. Theo tìm hiểu thì câu nói trên xuất phát từ quan điểm đào tạo của Nho giáo. Quan điểm này do Khổng Tử sử dụng trong việc giáo dục theo tư tưởng nho giáo từ xưa đến nay.

Theo quan điểm của nho giáo, thì vị trí của người thầy có vai trò đặc biệt rất quan trọng. Ngày đó, vai trò của người thầy chỉ đứng sau vua mà thôi.

Cùng với sự phát triển của thời hiện đại, khoa học công nghệ ngày càng phát triển. Vai trò những người làm thầy cô giáo có lẽ cũng đã khác xưa. Tuy nhiên, thầy cô giáo vẫn có vai trò rất quan trọng và chính là nhân tố quyết định đến sự thành bại của giáo dục.

tien-hoc-le-hau-hoc-van

2. Ý nghĩa của khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn”

Câu này có ý nghĩa như sau: lễ có nghĩa là sự lễ phép, lễ nghĩa, lễ độ. Lễ chính là nền tảng của sự hiếu thuận, của đạo đức. Lễ luôn đứng đầu trong các mối quan hệ. Trong cách giáo dục con người, lễ cũng được đặt lên hàng đầu. Trong 4 đức tính của con người là “Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín”.

Trước hết, “Tiên học lễ” nghĩa là khi bắt đầu sự học thì phải học những đức tín tốt đẹp của con người, học để thành người có nhân cách tốt. Học là để phụng sự Tổ Quốc. Noài ra, học còn để trở thành một người có tấm lòng nhân ái, vị tha, có tấm lòng yêu thương con người, biết kính trên nhường dưới. Nói khái quát lại, “Tiên học lễ” có nghĩa là phải học về đạo đức trước khi học về văn hóa.

Còn “Hậu học văn” có nghĩa là sau khi học xong về đạo đức, lễ nghĩa, chúng ta mới được học về văn hóa, tri thức. Học để làm chủ tri thức nhân loại, biến thành người giỏi, ngườ tài. Học tiến bộ hơn để phù hợp với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

3. Bàn luận về khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn”

Từ những điều phân tích trên, thì học về đạo đức trước theo quan điểm của khẩu hiệu trên là phù hợp với thời đại. Học theo câu nói trên chính là nền tảng để con người tiến tới sự hoàn thiện bản thân, vươn đến sự thành công trong học tập và cuộc sống. Chúng ta nên nắm vững ý nghĩa, tuyên truyền một cách quyết liệt hơn để hướng đến có một nền giáo dục văn minh hơn, hoàn thiện hơn về cả đạo đức lẫn tri thức.

Khẩu hiệu trên cũng gắn liền mật thiết với việc giáo dục đạo đức, văn hóa. Nó gần với lời dạy của Bác Hồ kính yêu “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Hay như Bác Hồ kính yêu cũng từng dạy câu “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn/ Phần nhiều do giáo dục mà nên”.

Giáo dục cần có sự kết hợp từ nhà trường, gia đình và cả xã hội. Chú ý là học về đạo đức trước thì mới đạt được sự thành công theo như khẩu hiệu trên. Học theo câu “Tiên học lễ, hậu học văn” sẽ trở thành một người thấu đáo lễ nghĩa, lễ phép, lễ độ.

khau-hieu-tien-hoc-le-hau-hoc-van

4. Vai trò của giáo viên trong giáo dục

Giáo viên đứng lớp chính là những người đóng vai trò quan trọng, có thể quyết định đến sự thành bại của giáo dục. Nếu việc giáo dục đúng đắn sẽ tạo nên một thế hệ học trò ngoan hiền, giỏi giang, có đạo đức, có tri thức làm cho xã hội ngày càng phát triển. Từ đó, đáp ứng được sự phát triển của khoa học kỹ thuật.

Nếu giáo dục không đúng hướng sẽ tạo nên những con người dối trá, tham lam, ích kỷ,… Do đó, cần phải đẩy mạnh việc tuyên truyền. Chúng ta không chỉ giáo dục học sinh và mọi người luôn luôn cố gắng học tập không ngừng nghỉ , luôn luôn rèn luyện tu dưỡng đạo đức bằng khẩu hiệu “tiên học lễ, hậu học văn”.

5. Những khẩu hiệu tương tự với “tiên học lễ, hậu học văn”

“Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; học tập tốt, lao động tốt; đoàn kết tốt, kỷ luật tốt; giữ gìn vệ sinh thật tốt; khiêm tốn, thật thà, dũng cảm”. – Hồ Chí Minh
“Học để biết; Học để làm; Học để tồn tại; và Học để chung sống” – Triết lý giáo dục của UNESCO.
“Học để làm người” – Hồ Chí Minh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *